Virus Zika từng là nỗi khiếp sợ lan rộng trên toàn thế giới thời điểm 2006 bởi tốc độ lan truyền mạnh mẽ, gây nguy hiểm cho sức khỏe phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Virus nguy hiểm này cũng đã xuất hiện tại Việt Nam.

So với bệnh sốt xuất huyết ở trẻ thì bệnh do virus Zika gây ra nhẹ hơn, 80% không có biểu hiện bệnh rõ ràng. Trên thực tế, virus Zika đã xuất hiện ở Uganda năm 1947 nhưng phải tới những năm gần đây, khi bệnh dịch bùng phát thì virus này mới thực sự được quan tâm.

Trẻ em nhiễm virus Zika nguy hiểm như thế nào?

Khi bà bầu bị nhiễm virus trong thai kỳ, thai nhi sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp ngay thời điểm bị nhiễm cho tới khi sau khi sinh. Chắc chắn em bé sơ sinh chào đời từ những ca mắc bệnh sẽ phải chịu những dị tật bẩm sinh do virus đã phá hủy các mô não đã hình thành, gây tác hại nghiêm trọng tới sự phát triển não bộ và giác quan vận động của trẻ.

virus zika 2

“Virus ăn mòn não” gây chứng dị tật đầu nhỏ là cái tên mà người ta vẫn nói về Zika

Nghiêm trọng hơn, trẻ có thể tử vong sau khi chào đời nếu các chức năng quan trọng nhất để duy trì sự sống không được não bộ tham gia điều khiển. Virus Zika còn được gọi “virus ăn mòn nào” gây ra bệnh dị tật đầu nhỏ.

Mức độ nguy hiểm của căn bệnh này khác nhau theo từng trường hợp cụ thể. Thời điểm bùng phát dịch năm 2006, nhiều trẻ sơ sinh ở Nam Mỹ chào đời với chứng teo não phải đối mặt với nguy cơ về sức khỏe suốt những năm đầu đời. Cụ thể:

  • Trẻ bị hạn chế thính giác
  • Giới hạn khả năng vận động
  • Khả năng giao tiếp chậm phát triển
  • Tổn thương não trầm trọng
  • Làm biến dạng khuôn mặt
  • Còi xương, suy dinh dưỡng
  • Có thể trẻ bị tăng động, co giật

Các chuyên gia y tế hàng đầu vẫn chưa tìm ra phương pháp điều trị triệt để nào giúp não của trẻ mắc bệnh phát triển với kích cỡ thông thường. Hiện tại chỉ có thể tác động để kiểm soát khuyết tật thần kinh nhận thức, vận động và vấn đề ngôn ngữ cho trẻ.

Virus Zika lây qua đường nào?

Virus Zika lây nhiễm chủ yếu qua vật chủ trung gian truyền bệnh là muỗi Aedes. Đây cũng chính là loại muỗi lây truyền bệnh sốt xuất huyết, bệnh sốt vàng da. Muỗi vằn châu Á Aedes albopictus cũng là một loài có khả năng mang virus Zika.

virus zika 1

Muối Aedes là vật trung gian lây truyền dịch bệnh trên toàn thế giới

Các kết quả nghiên cứu đều hướng tới kết luận virus Zika là do muỗi đốt lây lân nhưng cũng đã có một số báo cáo về trường hợp mắc bệnh do truyền máu có nhiễm virus và một trường hợp do quan hệ tình dục – virus được tìm thấy trong tinh dịch.

Dấu hiệu nhận biết bệnh đã thâm nhậm vào cơ thể: Sốt, viêm kết mạc, nhức đầu, đau cơ, khớp và phát ban.

Zika có chữa được không?

Tổ chức Y tế thế giới WHO vẫn để ngỏ về khả năng chữa trị dị tật teo não cho Zika. Hiện tại vẫn chưa có vắc-xin phòng chống cũng như thuốc đặc trị các bệnh gây ra bởi virú này.

WHO luôn tỏ ra quan ngại sâu sắc về tình hình Zika bởi 4 nguyên nhân chính:

  • Mối liên hệ giữa virus với dị tật thai nhi và hội chứng thần kinh
  • Khả năng lan truyền quốc tế hơn nữa của bệnh do sự phân bố địa lý rộng lớn của vectơ muỗi
  • Thiếu khả năng miễn dịch của dân số tại khu vực mới bị ảnh hưởng
  • Chưa có vắc-xin, phương pháp điều trị cụ thể, và các xét nghiệm chẩn đoán nhanh chóng

Các cơ quan y tế cũng nhấn mạnh, trẻ sơ sinh nên làm xét nghiệm virus Zika nếu mẹ từng tới thăm hay sống tại bất cứ quốc gia nào đang trong vùng dịch. Nếu phát hiện sớm có thể có những phương pháp thăm khám và điều trị thích hợp.

Khuyến cáo này được áp dụng cho những trẻ sơ sinh có mẹ có các biểu hiện triệu chứng của nhiễm virus – phát ban, đau khớp, đỏ mắt hay sốt – khi đang sống tại các nước có dịch hay du lịch trong vòng 2 tuần tại các khu vực này.

Cách phòng bệnh zika

Vì vậy, để chủ động phòng chống nguy cơ xâm nhập và lan truyền Zika ở nước ta, Bộ Y Tế Việt Nam đưa ra những khuyến cáo mạnh mẽ đối với người dân, đặc biệt là những mẹ bầu hoặc những người đang có ý định mang thai.

Theo đó, nếu có ý định mang thai hoặc đang mang thai, bạn không nên đến những vùng lãnh thổ đang có dịch bệnh. Nếu đã từng đi đến những nơi này và có những dấu hiệu bất thường về sức khỏe, bạn nên nhanh chóng đến các cơ sở y tế để thăm khám và điều trị.

Đồng thời, Bộ Y Tế cũng khuyến cáo các gia đình nên có biện pháp diệt muỗi và lăng quăng. Cần sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục với người bị nhiễm hoặc nghi nhiễm.

Virus Zika tuy không còn quá nguy hiểm nhưng cẩn trọng đề phòng vẫn hơn. Bởi không mẹ bầu nào mong muốn bất kỳ nguy cơ nào sẽ đến với thiên thần nhỏ.